|
Na obszarze parku "Podlaski Przełom Bugu" stwierdzono występowanie 290 gatunków reprezentujących 5 gromad kręgowców: ssaki, ptaki, gady, płazy i ryby. Stanowi to 52% bogactwa gatunkowego krajowej fauny kręgowców podanego przez Głowacińskiego i innych (1980). Dane dotyczące awifauny Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" zostały zgromadzone w latach 1987, 1992-1993 oraz 1998-2000 (kiedy to badaniami objęto dolinę dolnego Bugu, obejmującą mezoregion; Podlaski Przełom Bugu i Dolina Dolnego Bugu). W latach 1987-2000 w Podlaskim Przełomie Bugu stwierdzono łącznie 150 gatunków ptaków lęgowych i prawdopodobnie lęgowych. Z grupy tej 3 gatunki (kulon, błotniak zbożowy, kraska) występowały tylko w roku 1987 (Dombrowski i in. 1988). W okresie poźniejszym gatunki te nie były obserwowane. Dla wielu gatunków bardzo wyraźne są zmiany liczebnosci w porównywanych okresach (1987-2000). Niekorzystne tendencje odnotowano łącznie u siedmiu gatunków. Największy spadek liczebności dotyczył gatunków preferujących wilgotne, zalewowe łąki oraz torfowiska niskie. Do gatunków, których liczebność zmiejszyła się należą: cyranka, czajka, kszyk, rycyk oraz rybitwa czarna. Główną przyczyną zaniku tych gatunków jest m.in; ograniczenie zasięgów wiosennych zalewów Bugu, oraz zaprzestanie ekstensywnych sposobów gospodarowania (koszenie łąk i wypas). Tendencję odwrotną, czyli wiekszą liczbe par stwierdzono dla takich gatunków, jak: błotniak łąkowy, jastrząb, krogulec, myszołów, wodnik, dzięcioł czarny, dziecioł średni, srokosz i kruk.Znaczne zróżnicowanie środowiskowe wpłyneło na duże bogactwo gatunkowe awifauny lęgowej badanego terenu. Do ptaków bezpośrednio związanych z korytem Bugu, zasiedlajacych nadrzeczne skarpy, plaże oraz odkryte wyspy należą; zimorodek, brzegówka, sieweczka rzeczna i obrożna, brodziec piskliwy, rybitwy białoczela i zwyczajna oraz mewa pospolita.
Nastepną grupę stanowią gatunki zasiedlające nadrzeczne zarośla wiklinowe i łęgi wierzbowo-topolowe, takie jak: strumieniówka, remiz, dziwonia, dudek, krętogłów i inne. Torfowiska niskie położone na skraju doliny, wilgotne łąki oraz brzegi zarastajacych starorzeczy, stwarzają dogodne warunki do żerowania i gniazdowania następującym gatunkom ptaków siewkowatych: rycyk, czajka, brodziec krwawodzioby i kszyk. Ze względu na liczniejsze występowanie w części wschodniej starorzeczy oraz obecnosci stawów rybnych, głównie lub wyłącznie w tej części parku występują nastepujące gatunki: kropiatka, zielonka, prekoz rdzawoszyi, łabędź niemy, głowienka, czernica, kokoszka, krzyżówka, rybitwa czarna. Do gatunków związanych z dużymi kompleksami leśnymi z dojrzałym drzewostanem nalężą: puchacz, orlik krzykliwy, bocian czarny, dziecioł czarny, siniak, orzechówka, muchołówka mała, trzmielojad.
Analiza liczebności ptaków gniazdujacych na obszarze parku krajobrazowanego pozwala na wyłonienie listy 7 gatunków, których liczebość stanowiła przynajmniej 1% krajowej populacji legowej. Omawiany obszar odgrywał największą rolę w przypadku sieweczki obrożnej Charadrius hiaticula, stanowiąc jedną z głównych ostoi tego gatunku w Polsce (ok. 5% krajowej populacji). Na tym fragmencie Bugu gniazduje ok. 4% krajowej populacji brzegówki Riparia riparia oraz 2,7% populacji dziwonii. Dolina Bugu jest także ważną ostoją lęgową błotniaka łąkowego Circus pygargus. Znacząca jest także ranga tego obszaru dla rybitwy czarnej Chlidonias niger, krwawodzioba Tringa totanus i dudka Upupa epops (1,2-1,7% populacji krajowej). Nieco poniżej progu 1% znajdują się dalsze gatunki takie jak: brodziec piskliwy Actitis hypolecos, sieweczka rzeczna Charadrius dubius oraz rybitwa białoczelna Sterna albifrons. Stosunkowo wysoki poziom liczebnosci omawianych gatunków wynika głównie z wyjątkowo dobrze zachowanej mozaiki wszystkich typów środowisk charakterystycznych dla tarasu zalewowego Bugu. To z kolei jest efektem zachowania naturalnego biegu rzeki-braku obwałowań odcinających taras od corocznych wylewów oraz braku jakichkolwiek zabiegów hydrotechnicznych w samym korycie rzeki. Wysoki stopień naturalnosci rzeki wpłynął na stosunkowo wysokie zagęszczenia czterech gatunków ptaków: brzegówki i zimorodka gniazdujacych w skarpach odcinków abrazyjnych rzeki oraz brodźca piskliwego i sieweczki rzecznej zasiedlajacych nadrzeczne plaże na odcinkach akumulacyjnych. Zagęszczenie norek brzegówki na odcinku Bugu w granicach omawianego parku krajobrazowego było bardzo wysokie i wynosiło 618,3 norek/10 km rzeki w roku 1993 i 1090 norek/10 km w roku 1999. W porównaniu na środkowej Wiśle 180 norek/10 km (Bukacinski i in. 1992) i 12,2 do 17,3 norek/10 km na uregulowanej dolnej Warcie (Winiecki i in. 1992, Chylarecki i i.n 1993). Zagęszczenie zimorodka odnotowanego na Bugu (2,6 pary/10 km w 1993 r. i 4,9 par/10 km w 1999 r.) było zblizone do wartosci podawanej dla środkowej Wisły, dolnej Narwi i Pilicy (2,0-2,7 pary/10 km) ale znacznie wyższe od zageszczeń na Warcie (0,8-0,9 pary/10 km-Winiecki i in. 1992, Chylarecki i in. 1992) Zagęszczenie brodźca piskliwego na badanym odcinku Bugu wynosiło w 1993 r. 3,4 pary/10 km i 4,5 pary/10 km w 1999 a sieweczki rzecznej 4,3 pary/10 km w 1993 i 2,8 pary/10 km w 1999. Kolejnymi grupami, odznaczającymi się na tle Polski wysokim bogactwem gatunkowym były gady (67% krajowej liczby gatunków) oraz płazy (56%). W granicach parku odnotowano 41 gatunków ryb (37% listy krajowej). Ponadto wykazano obecność 33 gatunków ssaków, czyli 35% przedstawicieli tej gromady, stwierdzonych na obszarze Polski. Do rzadkich gatunków ssaków występujących jeszcze niedawno na obszarze parku należy wilk Canis lupus. Coraz częściej spotykane są wydry Lutra lutra i bóbr Castor fiber. Najbardziej zagrożonym gatunkiem gada jest żółw błotny Emys orbicularis, występujący sporadycznie na niektórych starorzeczach. Z rzadkich gatunków ryb notowanych w Bugu stwierdzono m.in.: babkę łysą Neogobius gymnotrachelus, kiełbia białopłetwego Gobia albipinnatus, czarnego bassa wielkogębowego Micropterus salmoides i kozę złotawą Sabanejewia aurata (Danilkiewicz 1997).
|